Ngày xưa có một bà hiếm hoi,
mong có một đứa con mà mãi
không được. Bà phải tìm đến
một mụ phù thuỷ để nhờ giúp.
Bà nói:
- Tôi muốn có một đứa con, bà bảo giùm tôi phải làm thế nào.
- Ta sẽ giúp - mụ phù thuỷ trả
lời - Hãy cầm hạt lúa này. Nó
không giống như lúa mì vẫn
mọc ngoài đồng, cũng không
giống lúa vẫn cho gà vịt ăn. Đêm về gieo vào chậu hoa, một
thời gian sau sẽ biết.
- Cảm ơn bà - bà hiếm con trả
công và chào mụ phù thuỷ rồi
đem hạt lúa về nhà gieo. Chẳng
mấy chốc nó mọc thành một cây hoa tuyệt đẹp, giống như
hoa uất kim cương, nhưng
cánh hoa cuộn lại như một cái
nụ.
- Hoa đẹp quá!- Bà thốt lên và
đặt môi lên hoa. Nhưng bà đang hôn bông hoa thì bỗng có
tiếng động mạnh làm hoa bừng
nở. Nhìn bông hoa, bà ngạc
nhiên thấy ở giữa bông hoa có
một cháu bé xinh đẹp ngồi trên
nhuỵ hoa, như ngồi trên chiếc ghế tựa màu xanh. Bé chỉ lớn
bằng ngón tay cái nên bà đặt
tên cho bé là Bé tí hon.
Bà lấy vỏ hạt dẻ để làm cho bé
một chiếc nôi rất đẹp, bên
trong trải nệm bằng cánh hoa tím, chăn đắp cho bé là một
cánh hoa hồng. Ban đêm bé
ngủ ở đấy, còn ban ngày bé
chơi trên bàn. Bà đặt trên bàn
một cái đĩa đựng đầy nước,
vành đĩa khoanh một vòng hoa. Cánh hoa nổi trên mặt
nước. Có một cánh hoa cánh
hoa uất kim cương to dùng làm
thuyền. Bé ngồi vào đấy dạo
chơi như dạo thuyền, một chiếc
lông ngựa dùng làm mái chèo. Bé vừa chèo vừa hát, giọng
thật êm ái, dịu dàng.
Một đêm, bé tí hon đang ngủ,
bỗng một con cóc to tướng vừa
béo vừa nhớt trông phát khiếp
chui qua ô kính vỡ trên cửa sổ vào phòng và nhảy lên bàn, nơi
cô bé tí hon đang ngủ dưới
cánh hoa hồng.
Nó nghĩ thầm:
- Con trai mình được con bé
này làm vợ, hẳn là cu cậu sướng mê.
Thế là nó chộp lấy cái vỏ hạt
dẻ, trong có Bé tí hon đang
ngủ, chui qua ô kính vỡ nhảy ra
vườn. Trong vườn có một dòng
suối nhỏ, hai bờ lầy lội. Đấy là chỗ ở của hai bố con nhà cóc.
Khiếp! Cóc con cũng béo phị
như bố, trông rất sợ. Hai bố con
sao giống nhau đến thế!
Trông thấy cô bé xinh đẹp
trong vỏ hạt dẻ, cóc con reo lên: cọc, cọc, cọc, kẹc, kẹc, kẹc!
- Cóc bố bảo:
- Khẽ chứ! Không nó thực dậy,
nó trốn mất. Chúng ta sẽ đặt nó
lên một lá sen to. Nó bé, ở đấy
như ở một hòn đảo, không chạy trốn đi đâu được. Chúng
ta sẽ làm cho nó một căn nhà ở
ngay chỗ bùn lầy này.
Giữa dòng suối có nhiều gốc
sen, lá xoè to bập bềnh trên
mặt nước. Cóc bố bơi ra giữa dòng suối, nơi có tàu lá to nhất,
đặt chiếc vỏ hạt dẻ đựng bé Tí
hon vào đấy.
Sáng hôm sau, thức dậy Bé Tí
hon thấy mình đang ở trên tàu
lá, bốn chung quanh là nước. Nó sợ quá, oà lên khóc, không
có cách vào bờ.
Lúc này, bố con nhà cóc đang
trang hoàng phòng cưới, căng
lên tường những chiếc lá sen
xanh, đính lên những bông sen trắng với những nhị sen vàng.
Xong rồi hai bố con bơi ra tận
giữa suối đón dâu.
Cóc già cúi chào bé Tí hon và
nói:
- Ta giới thiệu với con đây là thằng con trai ta. Chồng của
con đấy. Hai con sống trong căn
phòng đẹp đẽ giữa chốn bùn
lầy này.
Cóc con lại: Cọc, cọc, cọc, kẹc,
kẹc, kẹc! Hai bố con ngậm tàu lá sen to
lôi vào bờ. Bé Tí hon ngồi trên
tàu lá khóc sướt mướt. Nó
không muốn ở nhà của lão cóc
già ghê tởm và không muốn
lấy thằng con trai gớm ghiếc của lão.
May sao lúc ấy có đàn cá con
đang bơi lội dưới suối trông
thấy. Chúng nhô lên mặt nước
để xem cô bé.
Chúng thấy bé xinh quá lại rất buồn vì phải sống với hai con
cóc ghê tởm.
- Không! Không thể để thế
được! Đàn cá bảo nhau và bơi
đến dưới tàu lá có Bé Tí hon
đang ngồi trên và cắn đứt cuộng sen. Thế là dòng nước
cuốn tàu lá đi, đưa cô bé ra xa,
rõ xa, bố con nhà cóc không thể
bơi tới đó được.
Bé Tí hon trôi qua nhiều thành
phố. Chim chóc trong bờ bụi hót rằng:
- Cô bé xinh quá!
Tàu lá đưa cô bé qua nhiều xứ
lạ. Một con bướm trắng bay
lượn hồi lâu trên đầu cô bé đậu
xuống tàu lá. Cô bé sung sướng vì thoát khỏi hai bố con nhà
cóc lại được ngắm nhìn phong
cảnh đẹp ở những miền đất xa
lạ tàu lá trôi qua. Dưới ánh
nắng, nước suối lóng lánh như
vàng lỏng. Cô bé cởi dây lưng, buộc một đầu vào cánh bướm,
một đầu vào tàu lá. Khi bướm
bay nó kéo theo cả tàu lá. Bỗng
một con bọ dừa xuất hiện, lấy
chân quắp cô bé đem đến một
cành cây, chiếc lá thì vẫn chao lượn cùng con bướm. Bướm gỡ
ra khỏi dây buộc mà không sao
gỡ được.
Khi bọ dừa đem Bé Tí hon lên
cây. Bé sợ lắm. Bé sợ cả cho
bướm tội nghiệp bị buộc chặt vào tàu lá, nếu không được ai
gỡ ra cho thì bướm chết đói
mất. Nhưng bọ dừa có nghĩ gì
đến chuyện ấy! Nó đặt Bé Tí lên
môt chiếc lá to, đem nhuỵ hoa
đến cho Bé ăn và khen Bé đẹp. Nhiều bọ dừa bạn bè nó đến
chơi, nhìn chằm chằm Bé Tí hon
và nói những câu láo xược. Một
ả bọ dừa trẻ kêu lên
- Nó chỉ có hai chân thôi các
bạn ạ! Một con khác vội thêm:
- Nó không có râu chúng mày ạ!
Nhiều con khác chế nhạo:
- Trông nó xấu như giống
người vậy!
Thật ra Bé Tí rất xinh. Lúc mới đem Bé Tí về, nó có nghĩ như
các bạn nó đâu. Chỉ có các bạn
nó dèm pha, nói ra nói vào mãi
nên bọ dừa cũng tin là Bé Tí
xấu và không thích Bé nữa và
đem Bé đặt xuống một cây cúc trắng.
Tưởng rằng mình xấu đến mức
bọ dừa cũng không ưa, Bé Tí
khóc nức nở, buồn phiền.
Nhưng thật ra thì Bé rất xinh,
thanh tú, dịu dàng, chẳng khác gì một cánh hồng.
Bé Tí hon sống một mình suốt
mùa hạ trong khu rừng lớn. Bé
lấy cọng rơm làm cho mình một
cái võng, treo dưới một lá thu
mẫu đơn to để tránh mưa. Bé ăn nhuỵ hoa và uống những
hạt sương rơi. Bé sống như vậy
suốt cả mù hè và cả mùa thu.
Nhưng rồi mùa đông đến, mùa
đông dài dằng dặc và lạnh giá.
Những con chim nhỏ thường hót cho Bé nghe giờ cũng bay
đi tránh rét. Cây rụng hết lá,
hoa đều tàn, chiếc lá thu mẫu
đơn che chỗ nằm cũng héo
quắt, chỉ còn lại chiếc cọng
vàng khô. Quần áo rách bươm, Bé rét run.
Tuyết rơi, mỗi giọt tuyết rơi
xuống Bé nặng như hòn đá
không chịu nổi. Bé núp mình
trong một chiếc lá khô, nhưng
chẳng ấm thêm chút nào, vẫn rét run cầm cập.
Bé Tí hon bỏ khu rừng đến một
ruộng lúa gần đấy. Ruộng lúa
vừa mới gặt chỉ còn gốc rạ từ
dưới đất giá lạnh tua tủa gai
đâm lên. Đi qua đám ruộng, Bé Tí hon cũng thấy vất vả như
người đi qua một cánh rừng,
nó đi chệnh choạng ngã lên ngã
xuống nhiều lần. Bé Tí hon lần
được đến cổng nhà mụ chuột
đồng - một cái hốc dưới gốc rạ. Chuột đồng sống ở đấy rất
thoải mái, lại có đầy lúa và các
thức ăn khác. Bé Tí hon vào
nhà mu chuột đồng xin một hạt
lúa mạch ăn cho đỡ đói, đã hai
hôm nay bé không được ăn gì vào bụng.
Chuột đồng bảo:
- Tội nghiệp con bé! Vào đây ăn
với ta cháu ạ!
Thấy Bé Tí hon dễ thương,
chuột bảo: - Cháu có muốn ở đây với ta
không? Chỉ cần giữ gìn nhà cửa
cho sạch và kể chuyện cho ta
nghe. Ta thích nhất là nghe kể
chuyện.
Bé Tí hon làm theo lời chuột và được chuột đối đã tử tế. Một
hôm chuột nói:
- Sắp có khách sang chơi đấy.
Ông bạn láng giềng ta là một
người giàu có, nhà cao cửa
rộng. Ông thường mặc chiếc áo lông đen nhánh như sa tanh.
Cháu mà lấy được ông ta thì
may lắm. Nhưng ông ta mù,
cháu phải kể chuyện cho ông ta
nghe.
Rồi ngay hôm ấy, Chuột chũi hàng xóm đến thăm Chuột
đồng. Hắn mặc bộ áo lông đen
nhánh như sa tanh. Chuột đồng
nói là hắn giàu và có học. Nhà
hắn rộng gấp hai mươi lần nhà
các con Chuột Chũi khác. Nhưng hắn không thích nắng và hoa.
Hắn luôn nói xấu ánh nắng và
hoa. Chúng bảo Bé Tí hon hát.
Bé hát rằng: "Bay đi! Bọ dừa
bay đi". Bé hát rất hay. Giọng
bé dịu dàng, Chuột chũi nghe thích lắm, nhưng hắn không
nói gì.
Chuột chũi đã đào một ngách
từ nhà hắn ăn thông sang nhà
Chuột đồng. Hắn mời Bé Tí hon
và bạn bè hắn vào đấy chơi. Trong hang có xác một con
chim chết rét. Chuột chũi ngậm
một mẩu gỗ mục nát có phát ra
ánh sáng đi trước soi đường.
Đến gần chỗ xác con chim,
chuột chũi lấy mõm húc lên trần cho thủng một lỗ, để cho
ánh sáng lọt vào.
Nhờ có ánh sáng họ trông thấy
con chim én nằm giữa hang,
hai cánh gập lại, lông che kín
đầu, chân co quắp. Rõ ràng là chim đã chết rét! Thật tôi
nghiệp! Bé Tí hon thương chim
lắm. Nó đã hót cho Bé nghe
suốt cả mùa hè. Nhưng chuột
chũi lại lấy chân đẩy chim én
và nói: - Nó không hót được nữa! Buồn
thay cho số phận những con
chim bé nhỏ! Ngoài tiêng kêu
chiêm chiếp chim chẳng biết gì
nữa, rồi cứ đến mùa đông lại
chết rét. Lạy trời đừng bắt các con tôi sau này hoá thành
chim.
Chuột đồng hưởng ứng:
- Bác nói rất đúng! Ngoài tiếng
kêu chiêm chiếp chim có biết
làm gì đâu! Mùa đông tới là chết đói và chết rét.
- Bé Tí hon không nói gì; đợi lúc
hai con chuột quay lưng đi, nó
cúi xuống, vạch lông chim, hôn
lên hai mắt nhắm nghiền của
chim và nói: - Đúng con chim này đã hót cho
mình nghe suốt cả mùa hè vừa
qua. Con chim xinh quá, hót
thật là hay.
ở nhà Chuột chũi ra về, suốt
đêm Bé Tí hon không ngủ được. Bé vùng dậy lấy rơm tết thành
một cái chăn đem đắp cho con
chim chết rét. Bé còn lấy nhuỵ
hoa đem phủ xung quanh thân
chim. Bé nói:
- Vĩnh biệt chim thân yêu. Cảm ơn chim đã hót cho ta nghe
suốt cả mùa hè, khi ánh nắng
sưởi ấm chúng ta, cây cối xanh
tươi và làm dịu mắt ta.
Bé Tí hon lấy tay ghì đầu chim
vào ngực mình. Bỗng Bé thấy có vật gì động đậy dưới tay Bé.
Đó là trái tim của chim. Con én
chỉ mới bị cóng vì rét, giờ đây
được sưởi ấm nó tỉnh lại.
Mùa thu én thường bay về
phương nam tránh rét. Nếu có con nào lọt lại thì nó bị rét
cóng, rơi xuống và bị tuyết vùi.
Nghĩ vậy, Bé Tí hon thương con
chim, lấy thêm nhuỵ hoa rắc
lên mình, lấy lá bạc hà Bé
thường dùng làm chăn đắp phủ lên đầu chim.
Đêm hôm sau Bé Tí hon trở lại
thăm chim, thấy chim vẫn
sống, nhưng yếu lắm, chỉ mở
mắt một tí nhìn Bé rồii lại
nhắm nghiền. Bé đứng cạnh chim, cầm một mẩu gỗ mục
thay đèn. Một lúc chim cất
tiếng nói:
- Cảm ơn cô bé lắm! Cảm ơn cô
bé thân yêu! Toi thấy trong
người đã nóng lên, đã lại sức. Tôi sẽ có thể bay về nơi ấm
nắng cùng với bè bạn.
Bé Tí hon đáp:
- Chớ! Bên ngoài đầy băng
tuyết còn lạnh lắm. Chim cứ ở
lại đây, nằm cái giường bé nhỏ này. Tôi sẽ chăm sóc cho chim
rất chu đáo.
Bé lấy một cánh hoa múc nước
đem lại cho chim én. Uống
nước xong, chim én kể hco Bé
nghe chuyện chim bị thương ở cánh khi bay từ trong một bụi
gai ra, vì vậy không kịp bay
theo đàn và rơi xuống đất.
Chim chỉ nhớ được có thế và
không biết sau đấy thế nào,
bây giờ đang ở đâu. Chim én ở lại trong hang suốt
mùa đông và được Bé Tí hon
hết lòng chăm sóc. Nó rất yêu
quý Bé. Chuột đồng và Chuôt
chũi không biết tý gì. Nếu biết
chúng đã đuổi chim đi. Mùa xuân đã đến. Những tia
nắng đầu tiên xuất hiện. Chim
én hỏi Bé Tí hon có muốn đi
theo không. Chim sẽ cõg Bé
trên lưng đưa về rừng. Nhưng
Bé Tí hon lắc đầu nói: Tôi không muốn làm như thế.
Làm thế là phụ ơn chuột đồng.
- Thế thì từ biệt bạn thân yêu.
Chim én nói rồi bay vút lên
không, giữa bầu trời chan hoà
ánh nắng. Bé Tí hon buồn rầu nhìn theo, Bé cũng rất mến
chim, chim đi rồi Bé buồn. Suốt
ngày Bé phải ở trong nhà,
không ra ngoài nắng được ấm
được, vì lúa ngoài đồng mọc
lên cao. Đối với Bé, thửa ruộng lúa ấy rậm rạp như một cánh
rừng.
Một hôm Chuột đồng bảo bé:
- Mùa hạ chỉ còn thời gian nữa,
lễ cưới sáp đến nơi rồi, ông nnạ
láng giếng đã đem lễ sang dạm hỏi. Cần phải sửa soạn quần áo
mới cho cháu. Ta sẽ cho cháu
nhiều của hồi môn để cháu
đem về nhà chồng.
Rồi chuột đồng bảo Bé ngồi
quay sợi. Cả bốn con nhện dệt đêm ngày. Chiều nào Chuột
chũi cũng sang chơi và nói rằng
hễ qua mùa hè, trời bớt nóng,
là hắn cưới Bé Tí ngay.
Nhưng Bé Tí hon không ưa
chuôt chũi. Nó không muốn lấy lão ta, muốn đi khỏi nơi đây.
Sáng sáng, lúc bình minh, và
chiều chiều lúc mặt trời sắp
lặn. Khi gió thổi các bông lúa
rạp xuống, hé cho Bé nhìn thấy
bầu trời xanh biếc, bé lại mơ ước cuộc sống bên ngoài, mong
Chim én bay trở lại.
Khi thu sang, quần áo cưới đã
chuẩn bị xong, chuột đồng bảo
Bé:
- Bốn tuần nữa thì làm lễ cưới. Bé Tí oà lên khóc, nói rằng
không thích chuột chũi.
Chuột đồng mắng:
- Đừng có õng ẹo! Tao gả mày
vào nơi danh giá thế còn gì!
Đến ngay Hoàng đế cũng chả cón bộ áo xa tanh đen bóng
như nó. Mày phải cảm ơn Trời
phật mới đúng chứ!
Đến ngày cưới, Chuột chũi tới
để đem Bé Tí hon đi. Bé phải
xuống dưới hang với chuột chũi, xa ánh nắng, vì chuột chũi
ghét ánh sáng. ở nhà chuột
đồng ít ra Bé cũng còn có thể
đứng ở cửa hang ngắm mặt
trời mọc.
- Mặt trời nóng ấm ơi! Vĩnh biệt! Bé vừa nói vừa giơ tay
lên.
Rồi Bé tí hon rời nhà chuột
đồng.
- Vĩnh biệt! Vĩnh biệt! - Bé
vòng tay ôm một bông hoa nhỏ - Nếu hoa có thấy chim én cho
ta gửi lời chào.
- Chiêm chiếp! Chiêm chiếp!
Vừa lúc ấy, Bé Tí hon nghe có
tiếng chim hót trên đầu. Bé
nhìn lên. Đúng là chim én! Chim én nhìn thấy Bé mừng
quá! Bé kể cho chim nghe nỗi
buồn phải lấy chuột chũi, phải
xuống ở hang sâu, phải xa mặt
trời.
Chim én nói: - Mùa đông sắp đến rồi, tôi sắp
quay về xứ nóng. Bé có muốn
cùng đi với tôi thì trèo lên lưng
tôi, lấy dây lưng buộc người
vào mình tôi. Chúng ta trốn xa
chuột chũi và chỗ ở ghê tởm của nó. Chúng ta sẽ đi thật xa,
qua núi non đến những xứ
nóng, ở đấy có ánh nắng chan
hoà, suốt năm lúc nào cũng như
mùa hạ, hoa lá cỏ cây xanh
tươi đẹp đẽ. Trốn đi với tôi, Bé Tí hon thân yêu, người đã cứu
sống tôi lúc tôi đã nằm cứng đơ
dưới hang sâu nhà chuột chũi.
- Vậy thì chúng ta đi thôi!
Bé Tí hon đáp và trèo lên lưng
chim én, lấy thắt lưng buộc mình vào lông chim.
Chim én vút lên không trung,
bay qua hết rừng này đến biển
nọ, bay qua những ngọn núi
tuyết phủ quanh năm. Bé Tí rét
run chúi vào bộ lông dày của chim én, chỉ ló đầu ra nhìn tất
cả những cảnh huy hoàng dọc
đường.
Rồi đôi bạn tới vùng xứ nóng. ở
đây nắng chói lọi, trời lồng lộng
cao. Trên cành cây đung đưa những chùm nho mọng quả đen
đẹp, những cam chanh chíu
chít. Có những đứa trẻ xinh đẹp
chơi đùa trên đường cái.
Chim én vẫn bay xa mãi, phong
cảnh mỗi lúc một đẹp hơn. Cuối cùng chim én đưa Bé Tí
hon đến một nơi, dưới bóng
cây xanh, gần một dải hồ nước
xanh biếc, sừng sững mọt toà
lâu đài cổ bằng cẩm thạch
trắng. Nho và câyu trường xuân leo kín các cột. Chim én
làm tổ trên một cái cột ấy.
Chim nói với Bé Tí hon:
- Nhà tôi đấy! Bé có thấy cỏ
mọc ở dưới không. Tôi sẽ đặt
bé xuống giữa đám cỏ, sống ở đấy, Bé sẽ thấy sung sướng.
- Vâng! - Bé Tí hon vỗ tay trả
lời.
ở đấy có một cái cột bằng cẩm
thạch trắng vỡ làm ba mảnh,
chung quanh mọc đầy hoa trắng rất đẹp. Chim én đặt Bé
Tí hon xuống đấy trên một
chiếc lá to. Bé bỗng ngạc nhiên
khi thấy ở đây có một chàng
trai bé nhỏ trong như thuỷ
tinh. Chàng không to lớn gì hơn Bé Tí hon. Trong mỗi bông hoa
đều có một người bé nhỏ như
thế.
Chàng trai trong bông hoa cúc
trắng là vua của họ.
- Bé Tí hon thì thầm với chim én
- Trời! anh chàng đẹp trai quá!
Hoàng tử tí hon rất sợ chim én,
vì đối với chàng bé nhỏ và
mảnh khảnh thì chim én quả là
một con chim khổng lồ. Vừa nhìn thấy Bé Tí hon,
Hoàng tử mê say ngay. Chưa
bao giờ chàng trông thấy một
người con gái xinh đẹp như
thế! Chàng nhấc chiếc mũ miện
đang đội đặt lên đầu cô bé Tí hon ngỏ ý muốn lấy bé. Lấy
chàng, Bé sẽ trở thành nữ chúa
của các loài hoa.
Thật là đẹp đôi, chẳng như
thằng Cóc con và lão chuột
chũi! Bé Tí hon bằng lòng. Từ mỗi
bông hoa bước ra một nam,
một nữ, quần áo sang trọng.
Đôi nào cũng xinh đẹp, nhưg
xinh đẹp nhất vẫn là đôi vợ
chồng mới cưới. Người ta lắp cánh vào cho Bé Tí hon; Bé có
thể bay từ bông hoa này sang
bông hoa khác. Khắp nơi đều
vui mừng. Trên ngọn cột đá
cẩm thạch, chim én ráng sức
hót mừng đôi tân hôn, tuy rằng chim rất buồn và nhớ cô bé.
Hoàng tử bảo Bé:
- Cái tên Bé Tí hon xấu lắm mà
em thì lại rất đẹp. Từ nay tên
em sẽ là là Tiểu Ngọc.
Tạm biệt! Tạm biệt! Chim én hót chào để rời xứ nóng, trở về
phương Bắc.
Con chim én ấy làm tổ ở cạnh
cửa sổ nhà người kể chuyện
này. Nó dùng tiếng nói "chiêm
chiếp!" mà kể chuyện trên đây cho ông ta nghe và nhờ đó
chúng ta biết thêm được một
chuyện.
